Yerli otomobilde ilk şart 'fikri mülkiyet'

Tasarımı Türkiye’ye ait olmayan otomobillerin 'yerli' sayılmayacağı, yerli parça oranının ikinci planda tutulduğu ifade edildi.

Başbakan Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla üretilmesi planlanan yerli otomobilde en önemli şartın 'fikri mülkiyet' olduğu belirtildi.

Tescil de ettirilmeli

BUGÜN’ün edindiği bilgilere göre yerli otomobil için fikri mülkiyet 'olmazsa olmaz' şart. Yetkililere göre, “Türkiye’de yüzde 100 yerli otomobil üreteceğimî diyen bir yatırımcının, yüzde 100 yerli bir tasarım geliştirmesi ve bunu fikri mülkiyet hakkı olarak Türkiye’de tescil ettirmesi gerekiyor. Fikri mülkiyet hakkı mevcut yabancı otomotiv firmalarından birine ait olan yeni üretilmiş bir otomobil 'yerli' sayılmayacak. Otomobildeki tasarım yetkisini bina tasarımına benzeten kaynaklar şu örneği verdiler:

Mimar örneği önemli

“Binayı bir mimara çizdirmişseniz, bu eserin sahibi fikri mülkiyet yönünden mimardır. Ondan izin almadan size ait olan binada en küçük bir tadilat yapamazsınız. Mimarın izninin de bir bedeli vardır. Aynı şekilde otomobilde de fikri mülkiyet Türkiye’de değilse, ülkenizde üretilen o otomobil üzerinde hiçbir değişiklik yapamazsınız. Fikri mülkiyete sahip olan firmanın motorunu, şasesini, yedek parçalarını kullanırsınız."
 
Fiat’ın projesi yerli mi?

Fiat’ın Türkiye’de Koç Holding’le birlikte Albea’nın üretim bandında yerli otomobil üretme projesini de değerlendiren kaynaklar, “Tasarım, fikri mülkiyet hakkı İtalyan firmaya ait olacaksa bu otomobil yerli olmaz. Ancak yeni bir Türk markası altında tasarımı yerli, fikri mülkiyeti Türkiye’ye ait bir otomobil üretilirse bu yerli otomobildirî değerlendirmesinde bulundular.

Motor üretmek zorunlu değil

Rekabet şartları nedeniyle otomotiv devi bir çok firmanın kendi motorunu ya da şasesini üretmek yerine daha ucuza başka firmalardan satın aldığını da belirten kaynaklar, “Yerli otomobil yapacağız diye motorunu da yerli üretmek zorunda değiliz. Her parçası yerli olacak denirse fiyat pahalanır, rekabet şansı kalmaz. Tasarım yerli olduktan sonra motor en uygun firmadan alınabilirî dediler.

Üretim kararı elimizde olmalı

Türk markalı otomobil tartışması, yeni boyutlar kazanıyor. Renault-Mais Genel Müdürü İbrahim Aybar, konuyu değerlendirirken genel bir tanımla hareket etti. Aybar, şöyle dedi: "Türk malı' otomobil deyince, bir otomobilin dizaynı üzerindeki tüm haklara Türkiye'de mukim bir kuruluş olarak sahip olmak, yani dizaynın sahibi olmak, üretim kararını yerli bir yönetim olarak verebilmek, üretimin nerede, ne şekilde ve kaç adet olacağının kararını da yine yerli bir yönetim olarak vermek akla gelmelidir. Yani tüm lisansı elimizde olmalıdır."

Yan sanayi için avantaj

Türk otomotiv yan sanayinin geldiği noktaya da dikkati çeken Aybar, "1970'li yıllardan bu yana çok fazla mesafe kat etmiş olan yan sanayimiz böyle bir otomobilin üretilmesinde de bize büyük avantaj sağlayacaktır" dedi. Global bir sektör olan otomotivin ve ürünlerin içindeki komponentlerin farklı ülkelerde üretilmesini gündeme getirdiğini de belirten Aybar, "Asıl amaç, tedariği en uygun ve en ekonomik şekilde yapmaktır" yorumunu getrdi.

HABER: Erdoğan SÜZER-Perihan ÇAKIROĞLU/ BUGÜN GAZETESİ